» «Татарларда милли һәм дини кимсенү хисе барлыкка килә башлады»Татарские новости Ульяновской области

    «Татарларда милли һәм дини кимсенү хисе барлыкка килә башлады»


    Февраль 8th, 2013

    Казанда милли һәм дини хисләрдән оялучылар арткан. Бу фикерне психолог, фәннәр кандидаты Рамил Гарифуллин әйтә.
    Психолог Рамил Гарифуллин

     

     
    ленар мөхәммәдиев
     
    06.02.2013 
    Рамил Гарифуллин – Казанда эшләүче танылган психолог, дистәләгән китап авторы. Татарстанда аны телевидениедә алып баручы буларак та беләләр. Бу хезмәтләрдән тыш, ул университетта укыта һәм Русия психоаналитиклары ассоциациясенең Татарстан бүлеген җитәкли.

    Психолог фикеренчә, җирле халыкта “татарлык комплексы”, “мөселманлык комплексы” очраклары ешайган. Гарифуллин бу процесслар читтән тагылырга мөмкин дип саный. Тулырак итеп ул Азатлык радиосына сөйләде.

    – Рамил әфәнде, бу комплекслар нәрсәдә чагыла?

    – Миңа психолог буларак күп кешеләр белән аралашырга туры килә. Бер атна үткәч, берәр гомуми нәтиҗә чыгару авыр түгел. Билгеле, кешене турыдан-туры бу хакта сорасаң, ул җавап бирмәскә дә мөмкин. Ләкин бераздан ул ачыла башлый һәм ул кимсенү хисенә дучар булганы ачыклана. Күп очракта, кимсенү хисе милләткә яки дингә нигезләнә.

    «Татарлык комплексы» кечкенәдән килергә мөмкин. Мәсәлән, урамда уйнаган вакытта милләтенә карап, мыскыл итүләре мөмкин. Тагын бер еш очрак: әдәбиятта һәм тарих китапларында татар-монголларны кыргый рәвешендә күрсәтү дә тәэсир итә. Өченчедән, бүген җәмгыятьтә милли стереотиплар, мифлар урын алды, ягъни без аны этнопсихология дип атыйбыз. Мисал өчен, яһүдләр – ялганчылар, хәйләкәрләр, акыллы милләт. Кара тәнлеләр – пычрак һәм ялкаулар. Кешеләрне кайда туганына карап бәяләү еш очрый.

    – Татарларда бу комплекслар нидән? Берьяктан карасаң, татар булсаң, яхшы эшкә урнашу мөмкинлеге күбрәк. Татарларга бөтен җирдә юл ачык дияргә була, үз дәүләтебез бар, дин иреге.

    – Озак вакыт дәвамында Русия татарларны тиешенчә бәяләмәде. Безнең үсеш мөмкинлекләре чикләнгән иде. Татарлар, милләт буларак, Советлар берлеге вакытында гына үсә башлады. Моны танырга кирәк, чөнки күпләр моны инкарь итә. Профессионал музыка Сәйдәшевтән башланды. Моңа кадәр бездә ул юк иде. “Без – бөек милләт” диеп, кайчак артыгын кыланып ташлыйбыз. Советлар берлеге безгә автономия статусы биргәч кенә, татарларга үсү мөмкинлеге бирелде: милли мәгариф, әдәбият, мәдәниятебез барлыкка килде. Моңарчы боларның берсе дә юк иде. Уйдырмалар сөйләмичә, моны танырга кирәк!

    Икенчедән, татарлар этномимы – бик катлаулы әйбер. Элек хәтта азәрбайҗаннарны да татар дип атаганнар. Татар ул ниндидер бер аморф этноним һәм, гафу итегез, ул бернинди көчкә дә ия түгел. Бу исем негатив мөнәсәбәт белән тулып ята. Бу хакта әйтемнәр дә бихисап. Мәсәлән, “Чакырылмаган кунак татардан да яманрак” дигән мәкаль балада гомерлеккә милли кимсенү хисе тудыра ала. Әле бу бер мәкаль генә шулай йогынты ясый!

    – Сезнең тормышта да мондый очраклар булдымы?

    – Мәктәптә укыганда, тарих дәресләрендә милли кимсенү хисенә охшаш бер әйбер миндә дә пәйда булды. Билгеле, бу хәлләр күп кешедә булганы бардыр. Мәсәлән, шәһәр шартларында “субкультура» дигән төшенчә бар. Әгәр урамда низаг чыга икән, көчсезрәк кеше милләткә, дингә кагылып, мыскыл итә башлый. Бу очраклар гаскәр сафларында да еш күзәтелә иде. Гадәттә, армиядә хезмәт итүчеләр арасында милләткә нигезләнгән төркемнәр хасил була иде. Бу төркем кешеләре бер-берсенә ярдәм итеп кенә, мыскыл итүдән сакланып тора алдылар.

    – «Мөселманлык комплексы» «татарлык комплексы»ннан аерыламы?

    – «Мөселманлык комплексы» соңгы елда гына еш күзәтелә башлады әле ул. Күп очракта, федерал үзәктән җибәрелгән исламофобия моңа үз өлешен кертте. Шуңа күрә хәзер кешеләр мөселманнарны радикал карашлы булулары ихтимал дип саный. Мөселманнар агрессив булуда шикләнелә. Нәтиҗәдә, алардан курку барлыкка килде. Ә инде әгәр мөселман аклана башласа, димәк, анда “мөселманлык комплексы” бар. Моңа мәгълүмат чаралары да үз өлешен кертә. Кызганычка каршы, күпчелек мөселманнарга акланырга туры килә. Бу хәлнең гел кабатланып торуы аларны борчуга сала. Әгәр кеше үзен ачыктан-ачык мөселман итеп таныштырса, бу аның тормышына начар йогынты ясарга мөмкин. Җәмгыять аңа башкача карый башлаячак. Шуңа күрә мөселман үзенең дини карашларын яшереп торырга мәҗбүр.

    – Бу процесслар федерал үзәк тарафыннан эшләнелә дидегез. Аларга бу нәрсәгә кирәк?

    – Минем фаразлавымча, үзәкнең Татарстанда сәяси һәм икътисади кызыксынулары бар. Шәймиевтән соң кайбер структуралар, мирас калды. Бүлгәләр һәм хакимлек итәр өчен сәбәп кирәк. Бу эшләрне ничек башкарып чыгарга? Беренчедән, Татарстанга мәгълүмати сугыш игълан итәргә. Әлегә кешелек дөньясы идеологик сугыштан да яхшырак әмәлне тапмады. Шуңа күрә бу идеологик сугыш ярдәмендә Татарстан халкының фикерен исәпкә алмыйча гына компромат туплау бара. Берәр нинди җитди сәяси адымнар эшләр өчен төпле бер сәбәп кирәк.

    Татарстанда Универсиада үткәрү — бик көчле сәяси адым. Бу уеннар “Kazan” брендын көчәйтеп, “Татар” брендын шәүләгә кертеп җибәрүгә этәргеч булып тора. Бөтен дөнья безне «татар» дип түгел, ә “Kazan” беләчәк. Бу – татар Универсиадасы түгел, бу – Казан Универсиадасы. Нәтиҗәдә, Татарстан уңышларына үсәргә мөмкинлек калмаячак һәм, ахыр чиктә, бу фәкать Русия уңышларына гына әвереләчәк.

    comments powered by HyperComments
    Другие публикации

    Сергей Морозов поручил Центру стратегических исследований Ульяновской области уделить особое внимание нацпроекту «Наука» и стратегии социально-экономического развития

    Пять региональных проектов станут ключевыми при реализации задач национального проекта «Демография» в Ульяновской области

    В Ульяновской области в спортивном комплексе «Авангард» после обширной модернизации открылась новая арена

    Губернатор Сергей Морозов посетил земельные участки многодетных семей и ознакомился с ходом работ по устройству инженерной инфраструктуры

    Народному коллективу ульяновской цирковой студии «Орхидея» исполняется 30 лет

    Общественная палата Ульяновска приступила к рассмотрению проекта бюджета города

    В Ульяновске ужесточён «Закон о тишине»

    Дом культуры посёлка Сельдь отметит 40-летие

    Губернатор Сергей Морозов вручил технические средства реабилитации людям с ограниченными возможностями здоровья по зрению

    В Ульяновске продолжается месячник по улучшению сбора платежей за ЖКУ

    Клубы по программированию пяти ульяновских школ вошли в двадцатку сильнейших в России

    В Ульяновской области стартует региональный этап конкурса «Лучший учитель родного языка»

    Три образовательных учреждения Ульяновской области вошли в 100 лучших школ России

    В Ульяновской области планируют усилить направление профилактической медицины

    В Ульяновске завершается приём заявок на участие в журналистском конкурсе

    Ульяноцев приглашают на марафон по краеведению, творческие мастер-классы и концерты

    Ульяновцев приглашают на марафон по краеведению, творческие мастер-классы и концерты

    Эксперты международного класса по баскетболу проведут семинары для ульяновских учителей физической культуры

    ​В предстоящие выходные в Ульяновске пройдут соревнования по боксу, каратэ и кудо

    Ученики школы №72 победили в Открытом региональном чемпионате профессий «Молодые профессионалы» WorldSkills

    В Засвияжском районе – новая новогодняя ёлка

    Порядка 9,5 тысячи вакансий открыто в Ульяновской области

    Финансирование агропромышленного комплекса Ульяновской области в 2019 году будет увеличено в два раза

    Открытие нового сезона Ульяновского молодёжного театра пройдёт в Ульяновской области

    Ульяновцев приглашают к участию в проекте «Молодёжь выбирает»

    Губернатор Сергей Морозов подписал Стандарт по организации работы со старшим поколением в Ульяновской области

    В муниципальных образованиях Ульяновской области создадут отделения Совета региональных и местных властей

    В проекте бюджета Ульяновска на 2019-2021 годы предусмотрено увеличение средств на реализацию Указов Президента России

    В Ульяновске успешно проводится работа по ранней профориентации детей

    Для борьбы с гололёдом в Ульяновске заготовлено 16 тысяч тонн пескосоляной смеси

    Ульяновская область занимает пятое место в ПФО по темпу роста доходов

    В Ульяновской области создадут систему внешнего контроля за тарифными решениями

    В Барышском районе Ульяновской области открылся ресурсный центр робототехники и программирования

    Вопросы улучшения инфраструктуры сёл Ульяновской области будут согласовываться с сельскими старостами

    В Ульяновской области финансирование отрасли физической культуры и спорта увеличится

    Проект бюджета Ульяновской области получил одобрение общественности на публичных слушаниях

    Сергей Морозов поручил изучить предложения по совершенствованию работы с обращениями граждан

    В Ульяновской области обсудят вопросы реализации проекта «Ульяновск – молодёжная столица Европы»

    Ульяновские спасатели проведут «ледовую» тренировку

    Губернатор Сергей Морозов и члены Правительства Ульяновской области выражают соболезнования родным и близким Анатолия Фёдоровича Юмана (Ермилова)

    Губернатор Сергей Морозов поручил создать на площадке Барышской суконной фабрики индустриальный парк

    Ульяновские дорожники круглосуточно готовы к борьбе с гололёдом

    Ульяновцев приглашают к участию в акции «Красный тюльпан надежды»

    Ульяновск присоединится к Общероссийской акции «Сообщи, где торгуют смертью»

    На ремонт и оснащение детского отделения Барышской районной больницы в 2019 году панируется направить более шести миллионов рублей

    Ульяновские школьники участвуют в муниципальном этапе Всероссийской олимпиады школьников

    На Нижней террасе демонтируют незаконно установленные гаражи

    В Ульяновске готовятся к борьбе с ЧС в условиях морозов и снегопадов

    Сергей Морозов поручил усилить контроль за подготовкой муниципалитетов Ульяновской области к переходу на новую работу с твёрдыми коммунальными отходами

    В Ульяновской области продолжается реализация федеральной программы по созданию ясельных групп

    comments powered by HyperComments