» Резедә Хәйруллина:Татар теленең киләчәк язмышы өметлеме? — «Өмет» газетасы, №14(1160)Татарские новости Ульяновской области

    Резедә Хәйруллина:Татар теленең киләчәк язмышы өметлеме? — «Өмет» газетасы, №14(1160)



    Туган тел! 
    Синдә -шатлык җиңеллеге, 
    Кайгылар авырлыгы. 
    Ата-бабам батырлыгы, 
    Аналар сабырлыгы. (3. Насыйбуллин) 

    Тел — халыкның, милләтнең иң беренче, иң әһәмиятле билгесе. Тел бетсә, ул телнең иясе булган халык та,милләт тә югала. Туган телеңне кадерләп саклау,үстерү,аның матурлыгы,сафлыгы өчен көрәшү — һәр кешенең изге бурычы. Ә ни өчен кешеләр шундый матур, бай, ягымлы татар телләре булып торып та,русча сөйләшергә тырышалар соң әле? Телебез төрле сәбәпләр аркасында шактый нык бозыла, күпмедер дәрәҗәдә табигыйлыгын югалта. Бүгенге көндә татар авылларындагы мәктәпләр ябыла.Минемчә, татар мәктәпләрен ябу-татар телен бетерү ул. Шулай ук,хәзер бик сирәге татар телен саклап калырга тырыша. Нигә соң? Балаларның, яшьләрнең туган телгә салкын каравына,битарафлыгына, телебезнең бүгенге хәлгә төшуендә ата-аналарның,бигрәк тә аналарның гаебе зур дияр идем.Тормышта кеше нинди генә югарылыкларга күтәрелмәсен,ул нигездә бала-чакта,гаиләдә алган тәрбияне,гадәтләрне, күнекмәләрне ташламый диярлек. Риза Фәхретдиннең шундый сүзләре бар: “Бала-чакта алган тәрбияне соңыннан бөтен дөнья халкы да үзгәртә алмас.” Ата-ананың бурычы — баланы ашатып-эчертеп,киендереп олы юлга чыгарып җибәрү генә түгел.Алар аңа яхшы тәрбия бирергә дә бурычлы.Минемчә, бала күңелендә туган телгә карата булган мәхәббәтне әни кеше уятырга тиеш. Бала ана теле белән бишек җыры аша таныша башлый. Хәзер әниләр балаларына нинди телдә, нинди бишек җырлары җырлыйлар икән соң? Әниләр(район,шәһәр җирендә аеруча) балаларының телен “мама”, “папа” сүзе белән ачтырталар. Имеш, урыс теленә өйрәнә торсын. Теле “мама”, ”папа” дип ачылган балада татар теленә карата мәхәббәт, хөрмәт булырмы икән? Хәтта чит илдә яшәүче милләттәшләребез дә туган телне безгә караганда да хөрмәт итә төшәләр. Туган телләрендә сөләшүләре, татар булулары белән горурланалар, ә бездә татар булып торып, төрле конференцияләрдә татарларга урыс телендә доклад укыйлар. Болай барса Г.Исхакый искәрткән “инкыйразга” да күп калмый. Бүгенге көндә тел һәм милләт сагында торучы төп көчләрнең берсе булып татар теле укытучылары тора. Кеше тормышында аның бөтен гомере буена аерылгысыз төшенчәләр, кешеләр, әйберләр була. Мин шуларның берсе дип аның туган телен саныйм. Ул кешенең дөньяга килгән минутыннан алып соңгы сулышына кадәр янәшә.Баланың беренче әйткән сүзе дә туган телендә булырга тиеш, ә безнең туган телебез-татар теле. 1992 нче елның 8 июлендә Татарстан Югары Советы “Татарстан Республикасы халыклары телләре турында” Татарстан Республикасы законын кабул итте. Бу закон буенча татар теле рус теле белән бертигез кабул ителергә тиеш була. Ләкин чынлап та шулаймы икән соң бу? Нишләп бердәм дәүләт имтихан заданияләре ике экземплярда түгел, бары тик урыс телендә генә? 2011 нче елда Ульян өлкәсендә татар теле һәм әдәбият укытучыларының I өлкә съезды узды. Шушы съезд барышында татар теленең язмышы, милләт язмышы турында төрле фикер алышулар үтте.Бу чарадан соң мин шундый нәтиҗәгә килдем: татар теле хәзерге заманада бик авыр хәлдә тора, аны ничек тә булса үстерергә, күтәрергә кирәк. Татар телебез милләтебезнең төп күрсәткече булып тора. Татар теле яшәсә, милләтебез дә яшәр. Безнең матур татар телебез үзенең гореф-гадәтләре, әсәрләре белән хөрмәт ителә башлар,үсәр,татар милләтебез тагын да күбәер дип ошанып калам. 

    Ульяновск дәүләт педагогия университетындагы милли бүлекнең 1 нче курс студенткасы Резеда Хәйрүллина.

    comments powered by HyperComments
    Другие публикации

    Торжественное собрание и праздничный концерт «Достойны подвигов и славы!», приуроченные ко Дню защитника Отечества, пройдут в Ульяновской области 22 февраля

    В Ульяновске пройдут памятные мероприятия, посвящённые Дню защитника Отечества

    В Ульяновской области пройдёт социопрактикум «Детский лагерь: новые ориентиры» с участием экспертов из международных и всероссийских детских центров

    В Ульяновской области 420 детей участвуют в движении школьных лесничеств

    Сергей Морозов примет участие в митинге, посвящённом Дню защитника Отечества

    В Ульяновской области дан старт набору волонтёров I Всемирного фестиваля боевых искусств ТАФИСА

    В Ульяновской области создана развитая инфраструктура поддержки экспортёров

    В трёх районах Ульяновска проводится ямочный ремонт дорог

    Администрация Ульяновска помогает 50 ГСК воспользоваться «гаражной амнистией»

    Более 818 миллионов рублей поступило в бюджет Ульяновской области за минувшую неделю

    Концерты 57-го Международного музыкального фестиваля «Мир, Эпоха, Имена…» пройдут в муниципальных образованиях Ульяновской области

    В 2019 году в Ульяновске запланировано внедрение автоматизированной системы управления дорожным движением

    Сергей Панчин: «Ульяновск вносит большой вклад в развитие военного потенциала России»

    В Ульяновской области проводятся мероприятия по подготовке к весеннему половодью и пропуску паводковых вод

    Свыше 2,5 миллиарда рублей будет направлено на соцподдержку семей с детьми из бюджета Ульяновской области в 2019 году

    Осенью в Ульяновской области пройдет рейтинговое голосование по вопросам благоустройства

    Ульяновская область внесёт свой вклад в разработку новой государственной программы «Устойчивое развитие сельских территорий»

    Ульяновская область станет опорной площадкой разрабатываемой Национальной концепции управления талантами

    Михаила Сычёва назначат первым заместителем главы Ульяновска

    В Ульяновской области успешно внедряют проект «Бережливая поликлиника», получивший высокую оценку Владимира Путина в ходе Послания Федеральному Собранию

    Владимир Путин: «Рост объёма инвестиций уже в 2020 году должен увеличиться на 6-7 процентов»

    Ульяновская область присоединится к Международной акции

    В 2019 году в Ульяновской области выдадут порядка 12 тысяч направлений в детские сады для воспитанников раннего возраста

    Более 50 млн рублей в Ульяновской области будет направлено на строительство и ремонт сельских домов культуры

    В Ульяновской области за последние пять лет снизилась смертность от злокачественных новообразований

    В Ульяновской области готовят специалистов для высокотехнологичных отраслей цифровой экономики

    В Ульяновске во Дворце культуры имени 1 Мая пройдёт концерт «Во славу Отчизны»

    Бюджет Ульяновской области 2019 года составит более 59,3 миллиарда рублей

    В Ульяновской области более миллиарда рублей направят из федерального бюджета на реализацию национального проекта «Безопасные и качественные автомобильные дороги»

    Порядка 3 миллиардов рублей будет направлено на поддержку и развитие культуры и туризма в 2019 году

    В Ульяновской области исполняются поручения Владимира Путина по формированию системы переработки отходов

    Ульяновские студенты примут участие в «Универсиаде-2019»

    В Ульяновской области состоится стратегическая сессия по реализации на территории региона национального проекта «Образование»

    Владимир Путин привел в пример эффективную работу руководства Ульяновской области по поддержке людей в трудной жизненной ситуации

    В Ульяновске пройдет «Симбирский бал-2019»

    В Ульяновске увеличат число лагерей с дневным пребыванием детей

    Дорожные службы Ульяновска продолжают убирать снег вблизи пешеходных переходов

    В Ульяновской области озвучат планы по поддержке предпринимательства на 2019 год

    Губернатор Сергей Морозов примет участие в региональной стратегической сессии, посвященной «Цифровой экономике»

    В Ульяновской области обсудят перспективы развития русского, татарского, чувашского и мордовского языков

    В Ульяновской области подведут итоги работы промышленной и дорожно-транспортной отрасли за 2018 год и представят планы на 2019 год

    В Ульяновске изменён график «Единого дня приема граждан»

    Сборная УлГТУ представит Ульяновскую область в зональном этапе Всероссийской киберспортивной студенческой лиги

    Сельскохозяйственные предприятия Ульяновской области активно готовятся к посевной кампании

    Проведена инвентаризация земельных участков многодетных семей

    В рамках празднования Дня защитника Отечества в Ульяновской области пройдет около 500 мероприятий

    В Димитровграде состоялся турнир по каратэ на призы мечети

    Сергей Морозов поручил усилить работу в направлении поддержки молодёжи Ульяновской области

    Две ульяновские команды примут участие в окружном этапе «КЭС-БАСКЕТ»

    Более 400 миллионов рублей получит Ульяновская область из федерального бюджета на модернизацию объектов водоснабжения

    comments powered by HyperComments