» Резедә Хәйруллина:Татар теленең киләчәк язмышы өметлеме? — «Өмет» газетасы, №14(1160)Татарские новости Ульяновской области

    Резедә Хәйруллина:Татар теленең киләчәк язмышы өметлеме? — «Өмет» газетасы, №14(1160)



    Туган тел! 
    Синдә -шатлык җиңеллеге, 
    Кайгылар авырлыгы. 
    Ата-бабам батырлыгы, 
    Аналар сабырлыгы. (3. Насыйбуллин) 

    Тел — халыкның, милләтнең иң беренче, иң әһәмиятле билгесе. Тел бетсә, ул телнең иясе булган халык та,милләт тә югала. Туган телеңне кадерләп саклау,үстерү,аның матурлыгы,сафлыгы өчен көрәшү — һәр кешенең изге бурычы. Ә ни өчен кешеләр шундый матур, бай, ягымлы татар телләре булып торып та,русча сөйләшергә тырышалар соң әле? Телебез төрле сәбәпләр аркасында шактый нык бозыла, күпмедер дәрәҗәдә табигыйлыгын югалта. Бүгенге көндә татар авылларындагы мәктәпләр ябыла.Минемчә, татар мәктәпләрен ябу-татар телен бетерү ул. Шулай ук,хәзер бик сирәге татар телен саклап калырга тырыша. Нигә соң? Балаларның, яшьләрнең туган телгә салкын каравына,битарафлыгына, телебезнең бүгенге хәлгә төшуендә ата-аналарның,бигрәк тә аналарның гаебе зур дияр идем.Тормышта кеше нинди генә югарылыкларга күтәрелмәсен,ул нигездә бала-чакта,гаиләдә алган тәрбияне,гадәтләрне, күнекмәләрне ташламый диярлек. Риза Фәхретдиннең шундый сүзләре бар: “Бала-чакта алган тәрбияне соңыннан бөтен дөнья халкы да үзгәртә алмас.” Ата-ананың бурычы — баланы ашатып-эчертеп,киендереп олы юлга чыгарып җибәрү генә түгел.Алар аңа яхшы тәрбия бирергә дә бурычлы.Минемчә, бала күңелендә туган телгә карата булган мәхәббәтне әни кеше уятырга тиеш. Бала ана теле белән бишек җыры аша таныша башлый. Хәзер әниләр балаларына нинди телдә, нинди бишек җырлары җырлыйлар икән соң? Әниләр(район,шәһәр җирендә аеруча) балаларының телен “мама”, “папа” сүзе белән ачтырталар. Имеш, урыс теленә өйрәнә торсын. Теле “мама”, ”папа” дип ачылган балада татар теленә карата мәхәббәт, хөрмәт булырмы икән? Хәтта чит илдә яшәүче милләттәшләребез дә туган телне безгә караганда да хөрмәт итә төшәләр. Туган телләрендә сөләшүләре, татар булулары белән горурланалар, ә бездә татар булып торып, төрле конференцияләрдә татарларга урыс телендә доклад укыйлар. Болай барса Г.Исхакый искәрткән “инкыйразга” да күп калмый. Бүгенге көндә тел һәм милләт сагында торучы төп көчләрнең берсе булып татар теле укытучылары тора. Кеше тормышында аның бөтен гомере буена аерылгысыз төшенчәләр, кешеләр, әйберләр була. Мин шуларның берсе дип аның туган телен саныйм. Ул кешенең дөньяга килгән минутыннан алып соңгы сулышына кадәр янәшә.Баланың беренче әйткән сүзе дә туган телендә булырга тиеш, ә безнең туган телебез-татар теле. 1992 нче елның 8 июлендә Татарстан Югары Советы “Татарстан Республикасы халыклары телләре турында” Татарстан Республикасы законын кабул итте. Бу закон буенча татар теле рус теле белән бертигез кабул ителергә тиеш була. Ләкин чынлап та шулаймы икән соң бу? Нишләп бердәм дәүләт имтихан заданияләре ике экземплярда түгел, бары тик урыс телендә генә? 2011 нче елда Ульян өлкәсендә татар теле һәм әдәбият укытучыларының I өлкә съезды узды. Шушы съезд барышында татар теленең язмышы, милләт язмышы турында төрле фикер алышулар үтте.Бу чарадан соң мин шундый нәтиҗәгә килдем: татар теле хәзерге заманада бик авыр хәлдә тора, аны ничек тә булса үстерергә, күтәрергә кирәк. Татар телебез милләтебезнең төп күрсәткече булып тора. Татар теле яшәсә, милләтебез дә яшәр. Безнең матур татар телебез үзенең гореф-гадәтләре, әсәрләре белән хөрмәт ителә башлар,үсәр,татар милләтебез тагын да күбәер дип ошанып калам. 

    Ульяновск дәүләт педагогия университетындагы милли бүлекнең 1 нче курс студенткасы Резеда Хәйрүллина.

    comments powered by HyperComments
    Другие публикации

    Опыт Ульяновской области по реализации проекта «Активное долголетие» высоко оценили на втором Евразийском женском форуме

    Ульяновская область станет одной из площадок проведения Школы писательского мастерства для молодых литераторов

    В Ульяновской области впервые пройдёт образовательная акция «Краеведческий диктант»

    В Ульяновске дан старт отопительному сезону

    Участки многодетных семей обеспечат инженерной инфраструктурой в полном объёме

    Губернатор Сергей Морозов посетил завод КПД-1, где стороны обсудили пути выхода из образовавшейся кризисной ситуации

    Всероссийские мероприятия, посвященные 100-летию со дня основания Советского Союза, примет на своих площадках Ленинский мемориал

    В Ульяновской области пройдет Единый день бесплатной юридической помощи

    Пешеходный переход на Рябикова перенесли в целях повышения безопасности дорожного движения

    В Ульяновской области стартует III региональный чемпионат по профессиональному мастерству «Абилимпикс»

    В Ульяновской области будут сформированы отдельные министерства по направлениям жилищно-коммунального комплекса и строительства

    Протокол № 103 ЗАСЕДАНИЯ КОМИССИИ ПО ПРОВЕДЕНИЮ ТОРГОВ

    Протокол № 102 ЗАСЕДАНИЯ КОМИССИИ ПО ПРОВЕДЕНИЮ ТОРГОВ

    Протокол № 101 ЗАСЕДАНИЯ КОМИССИИ ПО ПРОВЕДЕНИЮ ТОРГОВ

    Протокол № 100 ЗАСЕДАНИЯ КОМИССИИ ПО ПРОВЕДЕНИЮ ТОРГОВ

    Протокол № 99 ЗАСЕДАНИЯ КОМИССИИ ПО ПРОВЕДЕНИЮ ТОРГОВ

    Протокол № 98 ЗАСЕДАНИЯ КОМИССИИ ПО ПРОВЕДЕНИЮ ТОРГОВ

    Протокол № 97 ЗАСЕДАНИЯ КОМИССИИ ПО ПРОВЕДЕНИЮ ТОРГОВ

    Протокол № 96 ЗАСЕДАНИЯ КОМИССИИ ПО ПРОВЕДЕНИЮ ТОРГОВ

    Протокол № 94 ЗАСЕДАНИЯ КОМИССИИ ПО ПРОВЕДЕНИЮ ТОРГОВ

    Ульяновские судебные приставы добились от учреждения здравоохранения исполнения судебного решения

    258 проектов инициативного бюджетирования реализовано на территории Ульяновской области за четыре года

    В Ульяновске состоится прием граждан по вопросам организации дошкольного образования

    В День казачества жителей Ульяновской области приглашают на интерактивные площадки

    В Ульяновской области к реализации федеральных национальных проектов подключат партийные

    В Ульяновске пройдёт «прямая линия»

    Во всех районах города продолжается уборка дорог и тротуаров

    Ко Дню пожилого человека ульяновским пенсионерам предоставят скидки

    Половина ульяновцев отказались от отпуска по финансовым соображениям

    В Ульяновской области будет создан координационный совет по государственно-частному партнёрству в сфере здравоохранения

    В Ульяновской области начинается пуск тепла

    Губернатор Сергей Морозов назначил Марину Алексееву заместителем Председателя Правительства Ульяновской области

    Делегация Ульяновской области примет участие в XX Всероссийской агропромышленной выставке «Золотая осень — 2018»

    Губернатор Ульяновской области Сергей Морозов назначил на должность Министра физической культуры и спорта Николая Цуканова

    В Ульяновской области выберут Лидеров туриндустрии

    В Ульяновске стартовал отопительный сезон

    Сергей Панчин поручил ускорить темпы и повысить качество благоустройства раскопок

    В Ульяновской области состоятся мероприятия Российско-Японского молодёжного форума

    Сергей Морозов: «Финансирование Ульяновского государственного губернаторского оркестра русских народных инструментов увеличится уже в этом году»

    В Ульяновской области подвели итоги ежегодного конкурса на соискание премии имени Михаила Ивановича Лимасова

    30 сентября – День машиностроителя

    Ульяновский писатель Вячеслав Савин стал обладателем стипендии Министерства культуры РФ

    Семья Липановых из Вешкаймского района Ульяновской области вошла в число победителей конкурса «Успешная семья Приволжья»

    День бесплатной юридической помощи пройдёт в Ульяновске

    Продолжается очистка ливневых колодцев во всех районах Ульяновска

    В Ульяновской области пройдет фестиваль интеллектуальных игр «Симбирск-OPEN XXII»

    Постановление администрации города Ульяновска № 1802 от 19.09.2018

    Под контролем судебных приставов молодую мать обеспечили квартирой

    Ульяновские производители реализовали на ярмарке продукции на сумму более 9 млн рублей

    Работы по созданию водоотвода в Вырыпаевке будут завершены до 27 сентября

    comments powered by HyperComments