» Резедә Хәйруллина:Татар теленең киләчәк язмышы өметлеме? — «Өмет» газетасы, №14(1160)Татарские новости Ульяновской области

    Резедә Хәйруллина:Татар теленең киләчәк язмышы өметлеме? — «Өмет» газетасы, №14(1160)



    Туган тел! 
    Синдә -шатлык җиңеллеге, 
    Кайгылар авырлыгы. 
    Ата-бабам батырлыгы, 
    Аналар сабырлыгы. (3. Насыйбуллин) 

    Тел — халыкның, милләтнең иң беренче, иң әһәмиятле билгесе. Тел бетсә, ул телнең иясе булган халык та,милләт тә югала. Туган телеңне кадерләп саклау,үстерү,аның матурлыгы,сафлыгы өчен көрәшү — һәр кешенең изге бурычы. Ә ни өчен кешеләр шундый матур, бай, ягымлы татар телләре булып торып та,русча сөйләшергә тырышалар соң әле? Телебез төрле сәбәпләр аркасында шактый нык бозыла, күпмедер дәрәҗәдә табигыйлыгын югалта. Бүгенге көндә татар авылларындагы мәктәпләр ябыла.Минемчә, татар мәктәпләрен ябу-татар телен бетерү ул. Шулай ук,хәзер бик сирәге татар телен саклап калырга тырыша. Нигә соң? Балаларның, яшьләрнең туган телгә салкын каравына,битарафлыгына, телебезнең бүгенге хәлгә төшуендә ата-аналарның,бигрәк тә аналарның гаебе зур дияр идем.Тормышта кеше нинди генә югарылыкларга күтәрелмәсен,ул нигездә бала-чакта,гаиләдә алган тәрбияне,гадәтләрне, күнекмәләрне ташламый диярлек. Риза Фәхретдиннең шундый сүзләре бар: “Бала-чакта алган тәрбияне соңыннан бөтен дөнья халкы да үзгәртә алмас.” Ата-ананың бурычы — баланы ашатып-эчертеп,киендереп олы юлга чыгарып җибәрү генә түгел.Алар аңа яхшы тәрбия бирергә дә бурычлы.Минемчә, бала күңелендә туган телгә карата булган мәхәббәтне әни кеше уятырга тиеш. Бала ана теле белән бишек җыры аша таныша башлый. Хәзер әниләр балаларына нинди телдә, нинди бишек җырлары җырлыйлар икән соң? Әниләр(район,шәһәр җирендә аеруча) балаларының телен “мама”, “папа” сүзе белән ачтырталар. Имеш, урыс теленә өйрәнә торсын. Теле “мама”, ”папа” дип ачылган балада татар теленә карата мәхәббәт, хөрмәт булырмы икән? Хәтта чит илдә яшәүче милләттәшләребез дә туган телне безгә караганда да хөрмәт итә төшәләр. Туган телләрендә сөләшүләре, татар булулары белән горурланалар, ә бездә татар булып торып, төрле конференцияләрдә татарларга урыс телендә доклад укыйлар. Болай барса Г.Исхакый искәрткән “инкыйразга” да күп калмый. Бүгенге көндә тел һәм милләт сагында торучы төп көчләрнең берсе булып татар теле укытучылары тора. Кеше тормышында аның бөтен гомере буена аерылгысыз төшенчәләр, кешеләр, әйберләр була. Мин шуларның берсе дип аның туган телен саныйм. Ул кешенең дөньяга килгән минутыннан алып соңгы сулышына кадәр янәшә.Баланың беренче әйткән сүзе дә туган телендә булырга тиеш, ә безнең туган телебез-татар теле. 1992 нче елның 8 июлендә Татарстан Югары Советы “Татарстан Республикасы халыклары телләре турында” Татарстан Республикасы законын кабул итте. Бу закон буенча татар теле рус теле белән бертигез кабул ителергә тиеш була. Ләкин чынлап та шулаймы икән соң бу? Нишләп бердәм дәүләт имтихан заданияләре ике экземплярда түгел, бары тик урыс телендә генә? 2011 нче елда Ульян өлкәсендә татар теле һәм әдәбият укытучыларының I өлкә съезды узды. Шушы съезд барышында татар теленең язмышы, милләт язмышы турында төрле фикер алышулар үтте.Бу чарадан соң мин шундый нәтиҗәгә килдем: татар теле хәзерге заманада бик авыр хәлдә тора, аны ничек тә булса үстерергә, күтәрергә кирәк. Татар телебез милләтебезнең төп күрсәткече булып тора. Татар теле яшәсә, милләтебез дә яшәр. Безнең матур татар телебез үзенең гореф-гадәтләре, әсәрләре белән хөрмәт ителә башлар,үсәр,татар милләтебез тагын да күбәер дип ошанып калам. 

    Ульяновск дәүләт педагогия университетындагы милли бүлекнең 1 нче курс студенткасы Резеда Хәйрүллина.

    comments powered by HyperComments
    Другие публикации

    В Ульяновске проходят Чемпионат и Первенство региона по кудо

    В Ульяновской области открылся Центр развития спортивного и боевого самбо

    ИЗВЕЩЕНИЕ 04 декабря 2018 года в 10 час. 00 мин.

    На обновление детского отделения Сурской районной больницы планируется направить три миллиона рублей

    Сергей Морозов поручил усилить контроль за обеспеченностью медучреждений и льготных категорий граждан лекарственными препаратами и медицинскими изделиями

    Губернатор Сергей Морозов поручил создать в Ульяновской области фонд защиты обманутых дольщиков

    В Ульяновской области в 2019 году увеличится минимальная заработная плата

    С 1 января на базе Министерства промышленности, строительства, ЖКК и транспорта Ульяновской области начнут работу три новых ведомства

    Более 40 миллионов рублей направят на создание дополнительных мест для детей раннего возраста в Ульяновской области

    Почти 10 миллионов рублей выделено из областного бюджета на закупку современного оборудования для двух новых детских садов в Заволжском районе Ульяновска

    Губернатор Сергей Морозов представит опыт и перспективы российско-японского сотрудничества в Ульяновской области

    «Молодёжь выбирает». В Ульяновске стартовал общественно-политический проект

    В Ульяновской области завершился ремонт второго отделения химиотерапии клинического онкологического диспансера

    Доходы бюджета Ульяновской области за девять месяцев составили более 40 миллиардов рублей

    В Ульяновской области пройдет региональный этап XXVII Международных Рождественских образовательных чтений

    Артезианская вода пойдёт в Ульяновск по трубам повышенной надёжности

    Принципы работы Международной организации труда станут основой для деятельности трёхсторонней комиссии Ульяновской области по регулированию социально-трудовых отношений

    Бюджет Ульяновской области 2018 года увеличится на 600 миллионов рублей

    Жители Ульяновской области примут участие в Аграрном диктанте

    В Ульяновске снизилось количество ДТП

    Сергей Морозов: «В ближайшие пять лет на поддержку экспорта Ульяновской области будет направлено более 230 млн рублей»

    Ульяновские проекты военно-исторический фестиваль «Бессмертный подвиг» и международный туристский форум-выставка «Отдых на Волге» включены в Национальный календарь событий-2019

    Проект бюджета Ульяновск на 2019 год разработан максимально сбалансировано

    Сегодня на территории Ульяновска проходит «санитарная пятница»

    На реализацию региональной части национального проекта «Малое и среднее предпринимательство и поддержка индивидуальной предпринимательской инициативы» в Ульяновской области в ближайшие 5 лет будет направлено более 700 млн рублей

    Более 100 человек выдвинули кандидатуры на выборы в депутаты Ульяновской Молодёжной Думы

    Свыше 237 миллионов рублей выделено из бюджета Ульяновской области на социальную поддержку населения на этой неделе

    Губернаторская ярмарка пройдёт в Сурском районе Ульяновской области

    Администрация Ульяновска обратится в правоохранительные органы в связи с запахом гари в Новом городе

    15 ульяновцев отправились на службу в Президентский полк ФСО России

    Ульяновская общественность одобрила перспективную маршрутную сеть

    Сергей Морозов обсудил с фракциями ЗСО предложения по увеличению доходной части бюджета

    В Ульяновской области продолжается совершенствование инфраструктуры цифровой экономики

    Сергей Морозов поручил Центру стратегических исследований Ульяновской области уделить особое внимание нацпроекту «Наука» и стратегии социально-экономического развития

    Пять региональных проектов станут ключевыми при реализации задач национального проекта «Демография» в Ульяновской области

    В Ульяновской области в спортивном комплексе «Авангард» после обширной модернизации открылась новая арена

    Губернатор Сергей Морозов посетил земельные участки многодетных семей и ознакомился с ходом работ по устройству инженерной инфраструктуры

    Народному коллективу ульяновской цирковой студии «Орхидея» исполняется 30 лет

    Общественная палата Ульяновска приступила к рассмотрению проекта бюджета города

    В Ульяновске ужесточён «Закон о тишине»

    Дом культуры посёлка Сельдь отметит 40-летие

    Губернатор Сергей Морозов вручил технические средства реабилитации людям с ограниченными возможностями здоровья по зрению

    В Ульяновске продолжается месячник по улучшению сбора платежей за ЖКУ

    Клубы по программированию пяти ульяновских школ вошли в двадцатку сильнейших в России

    В Ульяновской области стартует региональный этап конкурса «Лучший учитель родного языка»

    Три образовательных учреждения Ульяновской области вошли в 100 лучших школ России

    В Ульяновской области планируют усилить направление профилактической медицины

    В Ульяновске завершается приём заявок на участие в журналистском конкурсе

    Ульяноцев приглашают на марафон по краеведению, творческие мастер-классы и концерты

    Ульяновцев приглашают на марафон по краеведению, творческие мастер-классы и концерты

    comments powered by HyperComments